Organisatiecoaching is als een baboesjka-pop

Jan-Dirk en Ginger vertellen over de coachingopleidingen

Bedrijven krijgen gedurende hun ontwikkeling voortdurend te maken met veranderingsvraagstukken. Dit geldt voor zowel start-ups als voor MKB en grote, beursgenoteerde bedrijven. En ook overheids- en not-for-profit organisaties zijn natuurlijk voortdurend in ontwikkeling. Verandervraagstukken kunnen te maken hebben met individuele functionarissen, met teams en met de organisatie als geheel. 

Als organisatiecoach kun je deze processen begeleiden en er samen voor zorgen dat verandering leidt tot verbetering. Ginger Martina-du Chatenier en Jan-Dirk den Breejen vertellen over de coachingopleidingen aan De Haagse Hogeschool.

We kennen allemaal wel coaching van individuen, op de sportclub en op het werk bijvoorbeeld. Maar wat is nou eigenlijk organisatiecoaching?

“Organisatiecoaching is een prachtig vak!” zegt Ginger met een grote glimlach. "Bij De Haagse Hogeschool zien wij de kern hiervan bij het faciliteren van het leren en samenwerken aan complexe organisatievraagstukken met alle belanghebbenden met als doel het leer- en innovatievermogen te vergroten.” Het ontbreekt in elk geval niet aan enthousiasme bij de opleidingsmanager. Samen met de docenten en met programmamanager Jan-Dirk werkt Ginger aan de planning en ontwikkeling van de coaching programma’s. 

Jan-Dirk vult Ginger daarom inhoudelijk aan: “Coaching draait om het bewust laten worden van patronen in het denken en doen. De positieve patronen versterken en de niet-functionele patronen verzwakken. Dat geldt voor individuele coaching, voor teamcoaching en voor organisatiecoaching. Je kunt organisatiecoaching zien als een baboesjka-pop waarbij deze drie niveaus van coaching de poppetjes zijn; er is een sterke wisselwerking. 

Wanneer bijvoorbeeld in de organisatie door top-down leiderschap en verslaving aan ingehuurde consultants demotivatie bij teams optreedt heeft dat zijn weerslag op het gedrag van individuele medewerkers. Systeemdenken en systeemervaren is daarom belangrijk bij organisatiecoaching.” 

Jan-Dirk: “De doelgroep van de opleiding organisatiecoaching betreft iedereen die veranderingen in gang zet en/of faciliteert.” 

Het lijkt erop dat organisatiecoaching met verander-/ changemanagement te maken heeft. Hoe zien jullie dat?

Ginger geeft aan dat dit klopt. “Een organisatiecoach werkt binnen de ruime context en het systeem van een organisatie en hierbinnen spelen allerlei verandervraagstukken. Zo is een rol van de organisatiecoach ook wel te zien als de change agent.” Jan-Dirk legt uit waar die diversiteit in zit: “De doelgroep van de opleiding organisatiecoaching betreft iedereen die veranderingen in gang zet en/of faciliteert. Het kan een lean expert zijn, een manager, een begeleidingskundige, een verandermanager, een scrummaster etc. Het verandermanagement en organisatiecoaching zijn overlappende cirkels, de insteek van de rol ‘verandermanager’ is meer oplossings- en resultaatgericht, de organisatiecoach houdt zich met taaie, complexe problemen bezig en daar past een focus op het sociale proces bij.” 

“Maar het is altijd en/en.” vervolgt Jan-Dirk zijn visie. “Een verandermanager kijkt ook ‘onder water’ en een organisatiecoach neemt altijd de bedrijfskundige context mee. Omdat we in de 21e eeuw in een wereld leven die steeds minder eenduidig en minder voorspelbaar wordt – de zogenaamde VUCA-World – gaan organisatiecoaches gouden tijden tegemoet. Veel verandermanagers en consultants scholen zich daarom bij richting organisatiecoaching.” 

Waarom zou je als coachingprofessional een Master Organisatiecoaching (MOC) willen volgen, wat kun je daar mee?

“Organisatiecoaches willen de werknemers betrokken maken door de betrokken partijen ook daadwerkelijk te betrekken. Daarbij maken ze gebruik van co-creatieve werkmethoden zoals TheoryU, Deep Democracy, Appreciative Inquiry, Large Scale Interventions en Narrative methoden. De organisatiecoach doorbreekt daarmee de hokjes, bureaucratische lagen en wij-zij denken in organisaties. Als je mensen wilt verbinden en bijdragen aan zingeving en werkgeluk is de MOC de opleiding voor jou.” vertelt Jan-Dirk.

Ginger beaamt dit: “Door deze Master te volgen leer je enorm veel over het vak organisatiecoaching, zowel in theoretische zin maar zeker ook door concrete vlieguren te maken als organisatiecoach via de praktijkopdrachten. Het is een win-win voor zowel de deelnemer/organisatiecoach in spé als voor de organisatie waarbinnen deze professional werkt en/of de opdrachten uitvoert.” 

Ginger: “Er ligt veel zelfregie bij de deelnemers en er is dus ook veel ruimte voor de vragen/behoeftes van de deelnemers.”  

En wat kun je er vooral ook niet met de MOC? Misschien een wat vreemde vraag maar wat kun je nou beslist niet van de opleiding verwachten?

Ginger: “Verwacht geen opleiding die enorm aanbodgericht werkt, ofwel ‘wij hebben de waarheid in pacht’ en ‘zo werkt dit beroep’. Nee, er ligt veel zelfregie bij de deelnemers en er is dus ook veel ruimte voor de vragen/behoeftes van de deelnemers. Ook werken wij niet vanuit één invalshoek en daar bedoel ik mee dat we juist diverse invalshoeken en ‘kleuren van (organisatie)coaching’ aanbieden.” 

Jan-Dirk vat het zo samen: “De MOC is niet de opleiding voor jou als je het niet leuk vindt om met groepen te werken, en ook niet als je geen aanleg hebt om zaken aan te voelen en tussen de regels door te lezen. Emotionele intelligentie is een andere voorwaarde. En natuurlijk relevante werkervaring en een Bachelor-diploma. Als je geen bachelor-diploma hebt hoeft dat geen bezwaar te zijn. In dat geval krijg je een assessment waarbij we kijken of je geschikt bent om deze Master-opleiding te volgen.” 

“Last but not least: houd er rekening mee dat je per week plusminus 20 uur investeert in de studie.” en tenslotte concludeert Ginger: ”We leiden je niet op tot adviseur maar tot een coach die de organisatie helpt continue lerend te zijn.” 

Jullie geven aan dat de opleidingen aan THGS tot de absolute top behoren. Waar blijkt dat uit?

Dit blijkt een belangrijke vraag. Jan-Dirk reageert met een zeer praktische uitleg: “Een goede organisatiecoach heeft geen groot ego want dat staat ontvankelijkheid in de weg. Wij kloppen onszelf dan ook niet op de borst. Wel is het zo dat we een unieke opleiding hebben ontwikkeld, die zeer praktisch is. We werken met action-reflection learning; je gaat aan de slag met een vraagstuk uit je eigen organisatie, en leert al doende.” 

Hij vervolgt: “Per fase van de opleiding lever je een beroepsproduct af; een analyse, een ontwerp voor een leertraject of je voert een organisatiecoachingstraject uit. Dat is spannend maar levert veel op voor je organisatie. En voor jou. Doordat parallel hieraan de tweedaagse conferenties intervisiebijeenkomsten plaatsvinden, de zogenaamde Learning Communities, werk je stevig aan jezelf. Immers als organisatiecoach ben je zelf je belangrijkste gereedschap. Dit tweede leertraject gericht op persoonlijke groei is geïnspireerd door Peter Senge’s boek The Fifth Discipline over de lerende organisatie. De eerste lichting die de vernieuwde opleiding nu bijna doorlopen heeft is door deze combinatie van professionele en persoonlijke ontwikkeling heel enthousiast geworden!” 

Ginger besluit: “We werken met een sterk en toonaangevend team van teaching professionals en professional teachers die zowel sterke didactici zijn maar ook zelf het vak van organisatiecoaching verstaan. Practice what we teach. Daarnaast zien we dat afgestudeerde Masters van onze opleiding echt impact maken binnen hun organisaties en dat vind ik een prachtig visitekaartje van onze opleiding. Verder zou ik zeggen kom het zelf ervaren en neem vooral contact met ons op!” 

Over Ginger

GingerIk ben Ginger Martina-du Chatenier, opleidingsmanager van de LLO-opleidingen van de Faculteit Management en Organisatie. Binnen mijn portefeuille heb ik diverse deeltijd bachelors, post hbo-opleidingen en de Master Organisatiecoaching, dit zijn opleidingen binnen het Business Management/ O, L&D domein.  

Ik werk ruim 17 jaar met veel plezier en bevlogenheid voor de HHs en daarnaast heb ik altijd mijn vlieguren als coach (individueel, team en organisatie) gemaakt. Ik ben in hart en ziel coach (en leidinggevende).  

Samen met een team actueel, innovatief en kwalitatief hoogstaand onderwijs met betekenisvolle impact ontwikkelen is een prachtige missie. ‘De enige constante is de constante verandering’ dit is iets wat wij ons goed realiseren en waar we op inspelen met onze deeltijdopleidingen. Een leven lang ontwikkelen is noodzakelijk en leuk, maar dit kan alleen als het inspeelt op de wensen en behoefte van onze deelnemers, het werkveld en de maatschappij. 

Over Jan-Dirk

Ik ben Jan-Dirk den Breejen, programmamanager bij The Hague Graduate School, onderdeel van de Faculteit Management & Organisatie. Mijn portefeuille bevat de opleidingen Individuele Coaching, Teamcoaching, de Master Organisatiecoaching (MOC), Advies & Verandermanagement, Bedrijfsmaatschappelijk werk en Praktisch Projectmanagement. Wat mij motiveert is leren zo in te richten dat er gewerkt wordt aan concrete organisatievraagstukken, met name binnen het kader van sociale innovaties.  

Die combinatie van bedrijfskunde en leren zorgt voor optimaal rendement voor mens & organisatie. Ik heb verschillende boeken en artikelen over leren en veranderen geschreven naar aanleiding van mijn ervaringen als programma manager en docent bij diverse commerciële en niet-commerciële opleidingsorganisaties. Sinds 2004 doe ik met de HPO-scan onderzoek naar factoren die de resultaten van organisaties sterk kunnen verbeteren, begeleid in organisaties actieonderzoek, doe workshops over HPO en geef adviezen.  

Mijn insteek daarbij is steeds ontvankelijkheid. Je niet laten leiden door een bepaald model of vak-ideologie maar door wat een specifieke situatie nodig heeft. 

Contact

Voor meer informatie over de onderwerpen in dit duo-interview, over de coachingopleidingen en over The Hague Graduate School, neem contact via e-mail info-thgs@hhs.nl of telefoon 070 – 445 8900 (ma-vrij tussen 8.30 en 17.00 uur).